RZYM (ROMA) – Historia

Papieże ze wzmożonym wigorem podjęli się dzieła upiększania miasta. W Rzymie powstały prace artystów renesansu, takich jak Bramante, Rafael i Michał Anioł, którzy tworzyli tu przez większą część swego życia. Panowanie Juliusza II i Leona X było swego rodzaju złotym wiekiem miasta, które stało się artystyczną i kulturalną stolicą Włoch. Powstały wówczas arcydzieła sztuki, takie jak freski w Kaplicy Sykstyńskiej, Stanze Rafaela w Pałacu Watykańskim oraz piękne pałace, m.in. Villa Famesina, Palazzo Famese czy Spada, nie mówiąc już o projekcie nowej Bazyliki św. Piotra i wielu innych kościołów. Wszystko to gwałtownie skończyło się w 1527 r., kiedy wojska cesarza Karola V wtargnęły do miasta, powodując olbrzymie zniszczenia. Okupacja trwała rok, a papież Klemens VII drżał ze strachu w Zamku Świętego Anioła (Castel Sant’Angelo).

W kolejnych latach nastąpił okres odbudowy i być może właśnie dlatego wiek siedemnasty wywarł największy wpływ na dzisiejsze oblicze Rzymu. W tym czasie, za Pawła V, ukończono Bazylikę św. Piotra, a Piętro Bernini został naczelnym architektem i rzeźbiarzem miejskim za papieża Urbana VIII. Dzięki kontrreformacyjnemu zapałowi powstały tak olbrzymie i imponujące budowle jak kościół II Gesu, który miał przeciwdziałać rodzącemu się w myśli filozoficznej sceptycyzmowi. Wiele egzotycznych fontann, liczne kościoły i pałace pochodzą właśnie z epoki baroku.

W osiemnastym wieku nastąpił upadek papiestwa jako siły politycznej. Zostało to uwypuklone przez zajęcie miasta przez Napoleona w 1798 r. Pius VI został wówczas bezceremonialnie przewieziony do Francji jako więzień, a Napoleon proklamował kolejną republikę rzymską, która przetrwała do przywrócenia władzy papieża w 1815 r. 34 lata później prozjednoczeniowy ruch rewolucyjny pod przewodnictwem Mazziniego ponownie ogłosił Rrzym republiką, lecz niebawem Mazzini został wygnany. W 1870 r. Garibaldi szturmem przyłączył miasto do zjednoczonego kraju. Była to ostatnia, lecz pod względem symbolicznym najważniejsza część półwyspu opanowanego przez Garibaldiego. Jego hasło brzmiało „Roma o morte”. Po zdobyciu miasta natychmiast ogłosił je stolicą nowego królestwa, a sferę wpływów bezsilnego Piusa IX, do czasu wypracowania metod koegezystencji, ograniczył do Watykanu.

W konkordacie zawartym w 1929 r. Watykan został uznany za suwerenne, niezależne od Włoch terytorium. Należą do niego również główne bazyliki i pałace papieskie na obszarze Rzymu, do dziś formalnie pozostające poza państwem włoskim. Rzym był (a niektórzy mówią, że nadal jest) całkowicie nieprzygotowany do roli nowoczesnej europejskiej stolicy. Piemonccy władcy zjednoczonego królestwa rozpoczęli budowę miasta, z którego można rządzić, wytyczając nowe ulice w samym sercu miasta (via Nazionale, via del Tritone) i wznosząc pretensjonalnie monumentalne budowle w rodzaju Ołtarza Ojczyzny. Podobne motywy przyświecały 50 lat później Mussoliniemu, który zburzył część rzymskiego forum i w celach propagandowych rozpoczął futurystyczną rozbudowę dzielnicy miasta zwanej EUR.

Po wojnie Rzym rósł przede wszystkim w górę. Liczba ludności osiągnęła cztery miliony, a centrum stało się ofiarą gęstniejącego ruchu ulicznego. Szczególnie dotkliwy jest ten problem w centro storico, a szkody wyrządzane substancji zabytkowej przez zatrute powietrze osiągnęły zatrważające rozmiary. Władze miejskie próbują chronić budynki i kolumny siatkami lub rusztowaniami, lecz nie podjęły żadnych zdecydowanych działań. W niektórych dzielnicach pleni się również ubóstwo, a osiedla na peryferiach mają problemy z zapewnieniem mieszkań dla gwałtownie rosnącej liczby ludności, broniąc się jednocześnie przed alienacją i przemocą, które są plagą innych stolic europejskich. W latach sześćdziesiątych patrzono na Rzym przez pryzmat losów bohaterów Dolce Vita Felliniego i włoskiej złotej młodzieży, lecz na przestrzeni dwóch kolejnych dziesięcioleci awangarda przeniosła się na północ. Jednakże po przebudowie w związku z piłkarskimi mistrzostwami świata w 1990 r. miasto ma szansę wkroczyć w korzystniejszą fazę swej historii.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *